OpenAI ’nin 90 yıldır çözülemeyen Navier-Stokes problemine çözüm bulduğu iddiası, iki matematikçinin yayımlanmamış çalışmalarının Codex üzerinden modele taşınmış olabileceği ve atıf tartışmalarıyla gölgelendi.
OpenAI, matematiğin en büyük açık sorularından biri kabul edilen Navier-Stokes problemini çözdüğünü açıkladı. Şirkete göre GPT-6 Astra’dan daha gelişmiş şirket içi bir modelle çalışan yaklaşık 10 bin yapay zekâ ajanı, 88 saat içinde su ve hava gibi akışkanların hareketini hesaplayan denklemlerin bazı koşullarda çözümsüz kalabildiğini kanıtladı. 
Fakat matematiksel başarı iddiasının önüne kısa sürede araştırmanın nasıl başladığı geçti. New York Üniversitesi’nden Tristan Buckmaster ile Anthropic çalışanı matematikçi Levent Alpöge, yaklaşık bir yıldır Diego Córdoba ve Luis Martínez-Zoroa’nın başlattığı araştırma programını geliştiriyordu. Claude ve Codex’ten yararlanan ikili, Navier–Stokes problemine giden yolda önemli kabul edilen iki farklı denklemde çözümlerin belirli koşullarda işlemez hâle gelebildiğini gösterdi. Vardıkları sonuca 15 Ağustos’ta ulaşan araştırmacılar, bilgisayar destekli doğrulama sürecini ise 22 Ağustos’ta tamamladı.
OpenAI ise 1 Eylül’de iki büyük matematik probleminin çözüldüğüne dair söylentiler duyduktan sonra kapsamlı bir çalışma başlattı. Söylentilerin Buckmaster ve Alpöge’nin araştırmasıyla bağlantılı olduğu daha sonra anlaşıldı. OpenAI, araştırmacılarının veya ajanlarının yayımlanmamış çalışmalara doğrudan erişmediğini savunurken, ikilinin ürün kullanımından elde edilen kimliksizleştirilmiş verilerin modellerin gelişimine katkıda bulunmuş olabileceğini tamamen dışlayamadığını belirtti.
Tartışmanın bir diğer boyutunda ise çalışmanın kimlerin adıyla yayımlanacağı var. Buckmaster’a göre OpenAI, kendisi ve Alpöge’nin Euler çalışmasını önce yayımlamasını, ardından kendi Navier-Stokes sonucunu duyurmayı teklif etti. Bir başka öneride ise OpenAI’nin kanıtını Buckmaster’ın yazması ve modele atıf yapması konuşuldu. Fakat Anthropic’te çalışan Alpöge’nin bu çalışmada yazar olarak yer almaması istendi. Buckmaster, teklifleri reddederek yaşananları kamuoyuna açıklayacağını söylediğinde kendisine “Neden kariyerini mahvedesin?” yanıtının verildiğini öne sürdü.
OpenAI araştırmacısı Sébastien Bubeck ise Alpöge’yi kendi Euler çalışmasından çıkarmak istemediğini belirtti. Bubeck’a göre tartışılan konu, OpenAI’nin Navier-Stokes kanıtının kim tarafından kaleme alınacağı. Bununla birlikte Alpöge’nin Anthropic’te çalışması nedeniyle bu metinde yazar olmasını uygun bulmadığını kabul etti. Bubeck, kariyerle ilgili sözleri de doğruladı ancak tehdit amacı taşımadığını savunarak kullandığı ifade için özür diledi.
Mad Yorum
Yapay zekâ bilimsel üretimin ortağına dönüşürken asıl soru artık yalnızca modellerin neyi çözebildiği değil, çözüme ulaşırken kimin emeğinden beslendiği ve başarı hikâyesini kimin yazdığı. OpenAI’nin çalışmayı doğrudan kopyaladığına dair kamuya açık bir kanıt henüz yok. Ama açıklanmayan veri zinciri, şirket rekabetinin yazarlığa yansıması ve bilimsel önceliğin birkaç günlük hesaplama gücüyle yeniden belirlenebilmesi, geleceğin araştırma etiğinin bugünden tartışılması gerektiğini gösteriyor.
