Türkiye’de uzun süredir solo şarkıcıların gölgesinde kalan grup formatı yeniden hareketleniyor.
Manifest’in çıkışıyla başlayan ilgi kısa sürede yenilerini getirdi. Metronom Akademi çıkışlı 5 kişilik kız grubu Mantra, “Bi Kiss” ile sahneye çıktı. Erkek grubu cephesinde ise ETL Records ve DMC ortaklığındaki Idol House, K-pop idol sistemine benzeyen bir yarışmayla Türkiye’nin ilk küresel boyband’ini kurmaya hazırlanıyor. Big5 yarışmasının ikinci sezon planları da erkek grubu beklentisini iyice büyüttü. 
Peki, dünyada ve Türkiye’de bu grup dalgaları neden belli aralıklarla kabarıyor, neden hep benzer bir sürede sönüyor? Tarihe bakınca ortaya şaşırtıcı derecede düzenli bir örüntü çıkıyor.
Grup fikri yeni değil, tarihi 19. yüzyıla kadar uzanıyor. Modern anlamda ilk örnek için ise farklı adaylar var. Dans eden, şarkı söyleyen ve bir solistin değil tüm üyelerin sahneyi paylaştığı format, 1965 dolaylarında kurulan ve beş kardeşten oluşan Jackson 5 ile şekillendi; küçük Michael Jackson da bu grupta sahneye çıkıyordu.
Kadın grupları tarafında kökler 1950‘lerin sonu Amerika’sına dayanıyor. The Shirelles, 1960’ta Amerika’nın resmi single listesinde 1 numaraya çıkan ilk kadın grubu oldu. Efsanevi Motown plak şirketinin yıldızı The Supremes ise bu çağın doruğuydu: 1964 ile 1969 arasında listenin tepesine 12 ayrı parça taşıdı ve sonraki bütün grupların şablonunu kurdu. 1990’lar grup çağının en parlak dönemiydi. Spice Girls 1994‘te bir gazete ilanına başvuran kadınlardan kuruldu, 1996‘da çıkan “Wannabe” 37 ülkede 1 numara oldu ve grup dünya çapında 100 milyon plak satarak tarihin en çok satan kadın grubu unvanını aldı.
Aynı yıllarda Backstreet Boys ve NSYNC, erkek grubu rekabetini bir endüstriye dönüştürdü. 2000‘lerin başında ise sahne kimliği müzik kadar öne çıkan, dans ağırlıklı gruplar yükseldi. Bunların en bilineni Pussycat Dolls’tu. Grup, 1995‘te Los Angeles’ta bir dans ve sahne şovu topluluğu olarak kuruldu. Sonradan plak grubuna dönüştü ve 15 milyon albüm, 40 milyon tekli sattı.
2010‘larda One Direction bir yarışmadan doğdu, 5 albümle ekran kuşağının en büyük grubu oldu. Son halkayı ise K-pop ekledi: BTS ve BLACKPINK, hayran ordularının dijital gücünü arkasına aldı. Model artık o kadar yayıldı ki HYBE ve Geffen ortaklığıyla kurulan, altı farklı ülkeden üyesiyle Katseye; aldı eline kapsayıcılık çalgısını, K-pop sistemini Amerika’ya taşıdı.
Ayrıca pop endüstrisinin şirket isimleri bile artık aynı sözlükten: Katseye’yi HYBE çıkardı, Manifest’i Hypers. “Hype” kelimesi sektörün resmi dili olmuş gibi duruyor.
Tüm bu gruplara tek tek bakınca şaşırtıcı bir düzen ortaya çıkıyor. Spice Girls 6, NSYNC 7, Pussycat Dolls 7, One Direction 6 yıl sahnede kaldı. Yani dans ve performans ağırlıklı gruplar, ortalama 6 ile 8 yıl içinde ya dağılmış ya da çekirdek kadrosunu kaybetmiş.
Bir grup yeterince büyüdüğünde genellikle en yetenekli üyesinin solo değeri, grubun değerini aşıyor.
Bakınız: NSYNC Timberlake’in, Destiny’s Child Beyoncé’nin, Pussycat Dolls ise Scherzinger’ın gölgesinde dağıldı.
Türkiye’de “Delisin” şarkısıyla hatırlanan Cici Kızlar 1970’lerin öncü kadın grubuydu. Dans edip şarkı söyleyen ilk pop grubu ise 1996‘da Yonca Evcimik’in kurduğu Birkaç İyi Adam oldu, ama ömrü 3 yılı geçmedi. Türkiye’nin en uzun soluklu kadın grubu 2005‘te kurulan Hepsi’ydi. “Olmaz Oğlan” ve “Yalan” gibi parçalarla, bir diziyle ve sayısız reklamla bir dönemi işaretledi. Gülçin Ergül’ün ayrılışıyla sarsıldı ve 2015‘te tamamen dağıldı.
Buradaki asıl fark şu: Türkiye aynı zamanda bir erkek solist ülkesi. Tarkan, Mustafa Sandal, Kenan Doğulu gibi isimlerin aynı grupta toplandığını düşünmek bile zor.
Yani yetenek daha en baştan solo kariyere akıyor. Kadın grupları ise çoğunlukla proje bazlı kuruluyor, güçlü bir pazarlama sürekliliği ve geniş hayran altyapısı bulamadan kısa sürede dağılıyor.
Bugün Manifest gibi grupların çıkması, küresel hayran modelinin nihayet Türkiye’ye de bir zemin sunmasıyla ilgili. Zira grup, pop’un rap’e yenildiği bir boşlukta belirdi ve hızla görünürlük kazandı.
7 yıllık ortalamayı tutturup tutturamayacağı ise şimdilik muamma.
Evet, başta Manifest olmak üzere Mantra ve Idol House gibi yeni oluşumlar güncel akımın yerli temsilcileri. Ama asıl sınav çıkışta değil sonrasında: Bakalım, bu grupların kaçı 7 yıl kuralına direnip ayakta kalabilecek?
