MIT, Görüntüleri Kokuya Dönüştürüyor
Dijital çağda anılarımızı saklama biçimimiz neredeyse tamamen görsele dayanıyor. Fotoğraflar, videolar, arşivler, bulut klasörleri… 
Peki ya hafızanın en güçlü tetikleyicisi olan koku? İşte tam bu noktada MIT Media Lab araştırmacısı Cyrus Clarke fotoğrafları kokulara dönüştüren yapay zekâ destekli bir cihazla oyunu değiştiriyor: Anemoia Device. Bu cihaz yalnızca bir teknoloji prototipi değil, hatırlama biçimimize dair radikal bir öneri.
“Anemoia” kelimesi, hiç yaşanmamış bir zamana duyulan nostaljiyi tanımlıyor. Cihazın ismi de tam buradan geliyor. Çünkü amaç sadece geçmişi yeniden yaşatmak değil; görsel bir anıya, belki de hiç deneyimlemediğiniz bir duygusal katman eklemek.
Sistem oldukça şiirsel ama teknik olarak net çalışıyor.
- Kullanıcı bir fotoğrafı cihaza yerleştiriyor.
- Yapay zekâ görseli analiz ediyor; mekânı, objeleri, atmosferi ve olası duygusal tonları çözümlüyor.
- Ardından cihaz, içinde bulunan yaklaşık 50 temel koku bileşenini kullanarak o görüntüye karşılık gelen bir koku kompozisyonu oluşturuyor.
Sistem bunu sadece “görmüyor”; sıcaklık, toprak, meyvemsi notalar ve belki hafif bir nem hissini bir araya getirerek somut bir koku çıktısına dönüştürüyor. Görüntü artık iki boyutlu olmaktan çıkyıor; tene değen, hafızaya işleyen bir deneyime dönüşüyor.
Yapay zekâ şimdiye kadar gördüğümüzü, duyduğumuzu ve okuduğumuzu yeniden üretti. Şimdi ise hatırladığımızı yeniden kurguluyor. Anemoia Device, teknolojinin yalnızca veriyi değil, duyguyu da işleyebildiği yeni bir eşiğe işaret ediyor. Bu; deneyim tasarımının iki boyutlu ekranlardan çıkıp çok duyulu bir alana taşınması demek.
Markalar için soru şu:
Gelecekte bir kampanya yalnızca “görünecek” mi, yoksa koklanacak mı?
Çünkü hafıza görselle başlar. Ama kalıcılık, duyuyla olur.
